Độc giả Nguyễn Thị Thảo Nguyên gửi đến VnExpress bài viết chia sẻ quan điểm về việc dạy cũng như ra đề thi các môn tự luận.
Tôi từng tham gia nhiều lần chấm thi tuyển sinh đại học, nhận thấy có một sự khập khiễng giữa ý đồ của đề thi và ba-rem chấm điểm. Cụ thể, đề thi cho câu hỏi dạng viết luận để kiểm tra phần lập luận của người thi nhưng ba-rem điểm thì lại dạng tập trung vào chi tiết.
Ví dụ đề yêu cầu chứng minh quá trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc là một quá trình gian nan. Ba-rem chấm điểm cho đề này là thông tin về ngày bắt đầu hành trình, đi qua những nước nào, làm gì ở mỗi nước… Căn cứ vào đó, những người chấm thi sẽ “rà” trên bài thi của thí sinh, nếu thấy những từ hoặc cụm từ đúng với đáp án thì cho điểm thành phần, ví dụ 0.25, 0.5… rồi cuối cùng cộng điểm thành phần để có điểm tổng cho câu hỏi.
Chấm bài theo cách trên có vài điểm cần bàn. Cái lợi của phương pháp tạo khung điểm này sẽ tiết kiệm được thời gian và công sức cho người chấm thi. Thực tế, chấm thi là một khâu tốn nhiều mồ hôi của người chấm, nói đến chấm thi thì giáo viên, đặc biệt giáo viên những bộ môn khoa học xã hội sẽ có một nhận định chung là “đáng sợ”. Tuy nhiên, vấn đề lớn của phương pháp này là không đánh giá toàn diện các kỹ năng của học sinh.
Trong quá trình chấm, người chấm sẽ không chú ý được cách hành văn cũng như tư duy khoa học của người học. Hệ quả là sẽ có những người được chọn vào trường sau đợt tuyển sinh lại rất yếu hoặc thiếu kỹ năng tư duy và lập luận. Để điều chỉnh vấn đề này, thiết nghĩ, muộn nhất là từ cấp trung học, học sinh cần phải được trang bị kỹ năng tư duy và trình bày ý kiến ở dạng viết.
Trong khi rèn cho học sinh kỹ năng viết luận, tôi cực kỳ đề cao việc định hướng để định hình phong cách viết cho học sinh. Tùy vào dạng đề bài, giáo viên nên đưa ra các tiêu chí thành công để các em dựa vào đó mà phác thảo bài viết, tìm các bằng chứng, chọn ngôn từ, cách hành văn… sao cho phù hợp.
Có thể nêu ra đây một ví dụ, đề bài viết như sau “phân tích nguyên nhân tình hình dân số già của Nhật bản”. Đối với đề này, nếu giáo viên đang hướng cho học sinh khả năng phân tích sắc bén thì không thể bỏ qua yêu cầu nêu bằng chứng thuyết phục cộng với việc phân tích các dữ liệu trong bằng chứng đó. Như vậy, trong các tiêu chí đưa ra cho bài viết này, bắt buộc phải có phần số liệu thống kê và cả phân tích số liệu để đưa ra nhận định…
Trên một bài kiểm tra viết luận truyền thống thường chỉ đơn giản gồm có đề và bài làm của học sinh, không hề có bất kỳ một “rường cột” nào để giáo viên và học sinh nương theo, từ đó giáo viên đôi khi sẽ dễ rơi vào chấm theo cảm tính, học sinh thì mơ hồ không rõ làm thế nào để bài của mình đạt chất lượng cao nhất.
Học là một quá trình rèn luyện có định hướng, còn các tiêu chí bài làm từ đơn giản nhất đến phức tạp nhất được xem là định hướng vô cùng có giá trị nhằm giúp người học dần “trưởng thành” có nền tảng trong tư duy và lập luận.
Chuyên trang mang đến những thông tin giáo dục nóng nhất tại Việt Nam. Chúc các bạn một ngày tốt lành!
0 nhận xét
Đăng nhận xét